Informacje
Produkty spożywcze niezbędne w codziennym jadłospisie
Jeśli chcemy, ba nasza dieta była zdrowa i w należytych proporcjach dostarczała potrzebnych dla zdrowia składników, powinniśmy zadbać, by w codziennym jadłospisie znalazły się produkty z pięciu grup spożywczych. Zawarte w produktach zbożowych, ryżu i ziemniakach węglowodany oraz błonnik dostarczają energii, dają uczucie sytości, przyspieszają przemianę materii. Organizm otrzyma należytą ich porcję, jeśli zjemy w ciągu dnia w sumie 5-6 kromek ciemnego pieczywa, 5 średnich ziemniaków i 3 łyżki mąki, kaszy lub makaronu. Z warzyw i owoców organizm czerpie potrzebną mu porcję witamin, składników mineralnych i pierwiastków śladowych. Zwłaszcza cenne są ubogie w kalorie warzywa. Powinno się ich zjeść ok. 500g dziennie, część na surowo. Owoce natomiast należy jeść zamiast słodyczy. Produkty mleczne- mleko, jogurty, sery- dostarczają białka, witamin i niezbędnego dla kości wapnia. Jeśli ktoś nie lubi mleka, może go zastąpić lepiej przyswajalnymi kefirem i jogurtem (najzdrowszy jest naturalny, nie słodzony). Z serów najlepsze są twarogi- chude i półtłuste. Tłuszcze są niezbędne, by organizm mógł funkcjonować. Spożywane jednak w nadmiarze prowadzą do wielu chorób, są przy tym bardzo tuczące. Trzeba je jeść bardzo oszczędnie (nie więcej niż sześć łyżek w ciągu dnia), a zwłaszcza ograniczyć spożywanie tłuszczu zwierzęcego- masła i smalcu na korzyść tłuszczu roślinnego. Zawierają go oleje roślinne (z oliwy, soi, słonecznika, rzepaku), oliwa z oliwek, a także margaryna. Mięso, ryby, jajka dostarczają duże ilości pełnowartościowego białka pochodzenia zwierzęcego, witamin z grypy B, biopierwiastków, w nadmiarze jednak, tak jak tłuszcze, są niewskazane. Specjaliści żywienie uważają, że wystarczy, jeśli każdy z tych produktów zjemy raz dziennie.
Pierwiastki życia
O prawidłowym funkcjonowaniu organizmu decyduje co najmniej 20 składników mineralnych. Dzięki nim w naszym ciele zachodzą takie procesy, jak bicie serca, przepływ krwi, produkcja hormonów, odnawianie się komórek. Niektórych z minerałów, m.in. fosforu, siarki, sodu, potasu, żelaza, potrzeba więcej, innych, np. cynku, miedzi, selenu, jodu- jedynie w śladowych ilościach. Kluczem do zachowania równowagi w tym świecie chemii jest racjonalna dieta. Jeśli jednak chorujemy, jesteśmy przez dłuższy czas narażeni na stres i szkodliwe wpływy środowiska, po niektóre pokarmy powinniśmy sięgać częściej. Cynk kieruje wszystkimi procesami organizmu. Jest przy tym niezwykle ważny dla wyglądu skóry, włosów i paznokci. Kto ma kłopoty z koncentracją, powinien jadać pestki (zwłaszcza z dyni), chleb gruboziarnisty, mięso, ryby, jaja i pić chude mleko. Dodatkowe porcje cynku potrzebne są również osobom starszym, ponieważ wpływa on korzystnie na sprawność umysłową. Oznakami braku magnezu są kurcze mięsni (zwłaszcza łydek), zawroty głowy, drganie powiek, nadpobudliwość nerwowa, skłonności do depresji. Do diety należy wtedy włączyć kasze i owoce- banany, oraz pestki słonecznika, migdały, orzechy, a także jaja. Cennym źródłem magnezu są otręby pszenne. Potas ułatwia jasność myślenia, wpływa na obniżenie ciśnienia krwi. Łatwo jednak ginie, np. pod wpływem stresu. Jeśli czujemy się osłabieni, mamy zawroty i bóle głowy, kołatanie serca, można sądzić, że brakuje właśnie potasu. Należy go szukać w pomidorach, kapuście, ziemniakach, a także w cytrusach, pełnoziarnistych przetworach zbożowych, nasionach roślin strączkowych, mięsie, rybach. Selen niszczy niektóre toksyny i chroni przed rakiem. Łagodzi też dolegliwości związane z menopauzą. Łatwo go znaleźć w kukurydzy, kiełkach, cebuli, brokułach i owocach morza. Sód reguluje gospodarkę wodną organizmu i pracę serca, ale jego nadmiar może wywołać groźne w skutkach nadciśnienie tętnicze. Narażamy się na nie soląc nadmiernie potrawy. Konsekwencje niedoboru wapnia to krzywica, rzeszotenie kości, próchnica. Oprócz mleka i przetworów mlecznych można znaleźć go w rybach, cytrusach, roślinach strączkowych i orzechach. Żelazo jest niezbędne do wytwarzania czerwonych ciałek krwi. Jeśli czujemy się stale zmęczeni, osłabieni, cierpimy na bezsenność, może to świadczyć o niedoborach tego pierwiastka. Aby uniknąć anemii, należy jadać jak najczęściej wołowinę, żółtka, orzechy, owsiankę, warzywa liściaste. Należy również pamiętać, że kawa, mocna herbata, alkohol i słodycze utrudniają wchłanianie biopierwiastków przez organizm (np. kawa lub herbata- żelaza, cukier jest wrogiem selenu i cynku, a kawa i alkohol- magnezu i potasu). Przyswajanie minerałów ułatwiają natomiast witaminy- zwłaszcza C.